Arquivo do blog

A DIFUSIÓN DAS “LUCES”

  • Enciclopedia (1751-1776): Diderot e D’Alambert, coa colaboración dos “ilustrados” ( Voltaire, Rousseau, Montesquieu,…)

  • Base dos partidos políticos.

  • Xornais, academias científicas e humanísticas.

    PREME NA IMAXE

Advertisements

A ILUSTRACIÓN. SOCIO-POLÍTICA

A.- Precursores ingleses do S XVII:

  •  John Locke ( 1632 – 1704 ) e o parlamentarismo inglés:

    • Monarquía limitada por un parlamento:  A revolución inglesa de 1688, restaura o “contrato social” entre gobernantes e gobernados, establecendo un sistema político pactado pola sociedade sen existencia de poder aboluto.
    • Dous poderes que deben estar separados: lexislativo e executivo.
    • Dereito á resistencia ante a tiranía ou poder arbitrario, clara xustificación da revolución.
    • Considerado pai do liberalismo.
  • Hobbes (1588 . 1679 ):A soberanía está no rei, pero o seu poder non veu de Deus.

B.- Voltaire (1694- 1778):

  • Liberdade política e de pensamento e tolerancia relixiosa: “Non estou de acordo co que dis, pero defendería ata a morte o teu dereito a decilo”

  • Aboga por substituir as relixións reveladas polo deismo, unha nova relixión.

  • Gran divulgador das ideas ilustradas.

 

C.- Montesquieu (1685 – 1755) e a separación de poderes: “O espíritu das leis  “( 1748):

  • Sistema monárquico constitucional

  • Separación dos 3 poderes: lexislativo, executivo e xudicial, para evitar a tiranía, completando así o pensamento de Locke.

D.- Rousseau ( 1712 – 78 )e a soberanía popular ( precursor da democracia ):

“Discurso sobre a orixe e os fundamentos da desigualdade entre os homes” ( 1754) e “ O contrato social”( 1762):

  • Goberno coma un contrato suma das vontades individuais ( soberanía popular ), na que os gobernantes non son máis que representantes do pobo a través do seu voto.

  • Pecursor da democracia: crítica á propiedade e defensa da igualdade entre todos os seres humanos.

E.- Despotismo Ilustrado ( ou absolutismo ilustrado ): monarcas que foron influidos polas ideas ilustradas no seu goberno, en contra da igrexa e a nobleza. Gobernan para o pobo pero sin o pobo ( medo á revolución ).

  • Características

    • Absolutismo

    • Racionalizar a administración.

    • Fomento da educación.

    • Modernización económica e facilitan a liberdade de comercio.

    • Federico II de Prusia, Catalina II de Rusia, Xosé II de Austria, Carlos III de España, Gustavo III de Suecia.

    • Resultado limitado, xa que a burguesía buscaba unha maior cuota de poder e o pobo non melloraba as súas condicións de vida, preparándose así o camiño ás revolucións liberais de finais do S XVIII ( Francia ) e do S XIX en toda Europa.

A ILUSTRACIÓN. ECONOMÍA

Éntrase en oposición ó mercantilismo:

A.- Fisiócratas ( Quesnay – 1694-1774):

  • A riqueza provén directamente da terra, da agricultura.

  • A economía ten leis naturais: Non intervención do Estado na actividade económica.

B.- Liberalismo: Adam Smith ( 1723-90) → fundamentos teóricos do liberalismo económico  (“ Investigación sobre a natureza e as causas da riqueza das nacións “ – 1776 ):

  • Individualismo: a busca do interés individual aumenta a riqueza colectiva.

  • O traballo é a principal fonte de riqueza: o valor e o prezo das mercadorias procedian do traballo.

  • Libre mercado ( librecambismo): Liberalización dos factores de producción: capital, terra e traballo.

  • Lei da oferta e da demanda: o prezo de oferta é fixo, e que é únicamente a demanda a que fai que o prezo suba ou baixe.

  • É unha crítica ó sistema económico do Antigo Réxime baseado na propiedade da terra coma primeiro valor.

    Adam Smith

A ILUSTRACIÓN. Características

  • Razón:explicación racional do mundo, en contra da superstición, tradición e dogmas relixiosos.Desenrolo da ciencia ( p.x. Isaac Newton, 1643-1727)

  • Progreso: gracias á ciencia e a técnica, que permiten o avance e mellora da humanidade. Poténcianse as chamadas “ciencias útiles”: matemáticas, física, química, bioloxía e historia natural,…

    Isaac Newton

  • Natureza: xusta e boa, é a orixe de todo, só falseado e corrompido polo home, que é bo es estado natural.

    Jean-Jacques Rousseau pensaba que o home é bo por natureza

  • Felicidade: é un dereito do home e é un fin en si mesmo.

  • Visión crítica da sociedade do seu tempo para a que desexaban profundos cambios. O pensamento ilustrado afirmaba que os seres humanos nacen libres e iguais, que posúen dereitos naturais inviolables e que o libre exercicio do talento individual debía constituír a base do sistema social. Por iso criticaban frecuentemente nos seus escritos ás institucións tradicionais, incluída a Igrexa, os ríxidos costumes sociais, as trabas que os gremios poñían á liberdade de industria e que dificultaban o progreso técnico, etc.

A ILUSTRACIÓN. CONCEPTO

No S XVIII ( o Século das Luces “) ten lugar en Europa un movemento intelectual, con orixe na Inglaterra no S XVII, cun pensamento crítico sobre os fundamentos que sostiñan a sociedade do Antigo Réxime.

En todos os países os círculos ilustrados foron minorías cultas pero moi influintes e os seus membros –filósofos ou ilustrados- procedían socialmente da nobreza, do clero e dos novos sectores burgueses emerxentes -comerciantes, industriais, funcionarios, etc.-, é dicir, sectores que pola súa posición económica e social tiñan acceso á cultura. Os círculos ilustrados máis influíntes desenvolveron o seu labor nos Estados de Europa Occidental e Central, e sobre todo en Francia.

NO S XVIII eran moi freceuntes as reunións de escritores, filosofos, artistas, científicos,… nas que se falaba con unha ampla liberdade de temas moi diversos